|
poliester - materiał polimerowy zawierający wiązania estrowe w swoich łańcuchach głównych. Poliestry posiadają sztywniejsze i bardziej polarne łańcuchy główne od polimerów winylowych przez co mają większą tendencję do tworzenia fazy krystalicznej oraz są bardziej kruche, twarde i trudniej topliwe. Podstawowe metody syntezy poliestrów:
- reakcja estryfikacji hydroksykwasów samych ze sobą lub reakcja dioli z kwasami dikarboksylowymi. W ten sposób otrzymuje się np. poli(tereftalan etylenu) (PET) będący podstawą większości włókien poliestrowych oraz materiałem z którego produkuje się plastikowe butelki.
- reakcja chlorków kwasów karboksylowych z diolami. W ten sposób otrzymuje się poliestry aromatyczne takie jak dakron, a także wszystkie poliwęglany.
- reakcja bezwodników kwasowych z diolami i triolami. Stosując w tej reakcji bezwodnik ftalowy i glicerynę otrzymuje się żywicę poliestrową zwaną gliftalem będącą podstawą wielu klejów, w tym syntetycznej gumy arabskiej.
Rodzaje poliestrów:
- Poliglikolid (poli(kwas glikolowy), PGA) - polimer biodegradowalny, najprostszy poliester alifatyczny. Zastosowany został po raz pierwszy w 1960 roku do wyrobu syntetycznych resorbowalnych nici chirurgicznych, znanych pod nazwą Dexon. Monomer - glikolidu otrzymuje się w procesie dimeryzacji kwasu glikolowego.
- Vectran - sztuczne włókno otrzymywane z ciekłokrystalicznego polimeru, wynalezione przez Celanese Acetate LLC. Chemicznie jest to aromatyczny poliester. NASA wykorzystuje obecnie Vectran jako jedną z pięciu warstw skafandrów kosmicznych, z tego tworzywa były wykonane poduszki powietrzne sond marsjańskich Mars Pathfinder i Mars Exploration Rovers- Spirit i Opportunity.
- Kevlar (PPTA, poli(tereftalano-1,4-fenylodiamid) lub poli(p-fenylotereftalanoamid), - polimer z grupy poliamidów, a dokładniej aramidów, z którego przędzie się włókna sztuczne o bardzo wysokiej odporności mechanicznej na rozciąganie. Kevlar został wynaleziony w laboratoriach DuPont w 1965 przez zespół badaczy pod kierunkiem Stephanie Kwolek. "Kevlar" jest nazwą handlową firmy DuPont. Inne zarejestrowane nazwy handlowe to "Twaron" firmy Teijin Twaron. Kevlar to materiał, z którego produkowane są włókna stosowane m.in. w kamizelkach kuloodpornych, kaskach i hełmach ochronnych, trampolinach, wewnętrznych powłokach nart, rakiet tenisowych i kajaków, a nawet częściach pancerza lotniskowców.
- Polartec - polar tkanina wykonana z Poli(tereftalan etylenu) - PET.
- Dacron i Tergal - Kopolimer tereftalanu - włókna stosowane do produkcji tkanin o własnościach mechanicznych zbliżonych do płótna.
Kevlar (PPTA, poli(tereftalano-1,4-fenylodiamid) lub poli(p-fenylotereftalanoamid), -[-CO-C 6H 4-CO-NH-C 6H 4-NH-] n- ) - polimer z grupy poliamidów, a dokładniej aramidów, z którego przędzie się włókna sztuczne o bardzo wysokiej odporności mechanicznej na rozciąganie.
|